คำถามที่ผู้ประกอบการไทยถามบ่อยที่สุด การขอรับรองฮาลาลของไทย ทำไมถึงแพง เป็นภาระต่อผู้ประกอบการ จึงนำค่าธรรมเนียมฮาลาลของ 3 ประเทศมาเปรียบเทียบให้เห็นภาพ แต่ค่าธรรมเนียมทางการของทั้งสามประเทศไม่ได้แพงจนเป็นอุปสรรคหลัก สิ่งที่แพงจริงคือค่าที่มองไม่เห็น ได้แก่ ค่าที่ปรึกษา ค่าปรับโรงงาน ค่าบุคลากรฮาลาล ค่าเดินทางของผู้ตรวจ และค่าต่อใบรับรองซ้ำเมื่อตลาดปลายทางไม่ยอมรับใบเดิม
ไทยใช้ระบบสมัครใจแต่เข้มข้นในทางปฏิบัติ มาเลเซียใช้ระบบรัฐเดียวจบและได้รับการยอมรับกว้างที่สุดในเชิงภาพลักษณ์ ส่วนอินโดนีเซียใช้ระบบบังคับตามกฎหมายและมีตลาดในประเทศใหญ่ที่สุด แต่กติกาก็เปลี่ยนบ่อยที่สุดเช่นกัน
การเปรียบเทียบ ใช้อัตราแลกเปลี่ยนใช้อ้างอิง ณ ปัจจุบัน ประมาณ : 1 ดอลลาร์สหรัฐ = 32.5 บาท / 4.09 ริงกิต / 18,014 รูเปียห์**
1. ไทย : CICOT ค่าธรรมเนียมชัด แต่มีต้นทุนแฝง
หน่วยงานที่ออกใบรับรองคือ คณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย หรือ CICOT และคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัด ระบบของไทยเป็นระบบสมัครใจตามกฎหมาย แต่จำเป็นในเชิงการค้าและการส่งออก
ภาพรวมของไทยวันนี้ไม่ได้เล็กแล้ว ทั้งประเทศมีโรงงานหรือบริษัทที่ได้รับการรับรองฮาลาลประมาณ 10,000 โรงงาน ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ประมาณ 250,000 ผลิตภัณฑ์ ตัวเลขนี้คือเหตุผลว่าทำไมไทยจึงถูกมองเป็นฐานผลิตฮาลาลของภูมิภาค ไม่ใช่แค่ตลาดผู้บริโภคในประเทศ
ค่าตรวจรับรองครั้งแรก แบ่งตามขนาดกิจการ คือ กิจการเล็ก 15,000 บาท กิจการกลาง 25,000 บาท กิจการใหญ่ 35,000 บาท หรือประมาณ 462-1,077 ดอลลาร์สหรัฐ
ค่าใบรับรองภาษาไทย ภาษาอังกฤษ หรือภาษาอาหรับ ฉบับละ 1,000 บาท ส่วนค่าใช้ตราฮาลาล ปรับเป็น 600 บาทต่อรายการหรือต่อผลิตภัณฑ์
ในส่วนของฝ่ายกิจการฮาลาล มีค่าเดินทางและที่พักผู้ตรวจคิดตามจริง ประมาณ 4,000-5,000 บาท
ส่วนค่าบุคลากรฮาลาลที่ต้องวางแผนไว้จริง ๆ คือ ค่าที่ปรึกษา1,000- 2,000 บาทต่อเดือน และค่าควบคุมการเชือด 10,000 บาทต่อเดือน สองก้อนนี้คือต้นทุนประจำที่ต้องคิดเป็นรายเดือน ไม่ใช่จ่ายครั้งเดียวจบตอนขอใบรับรอง
อายุใบรับรองโดยทั่วไป 1 ปี
จุดแข็งของไทยคือตารางค่าธรรมเนียมแยกเป็นรายการชัดเจน ผู้ประกอบการเห็นตั้งแต่ต้นว่าต้องจ่ายอะไรบ้าง แต่ถ้ามีสินค้าหลายรายการ ตัวเลขจะขยับขึ้นตามจำนวนรายการ ไม่ใช่จ่ายครั้งเดียวจบทั้งโรงงาน และถ้าต่ออายุช้าเกินกำหนด อาจต้องอบรมเพิ่มเติม ค่าอบรมตามระเบียบระบุ 20,000 บาทต่อหลักสูตรสำหรับผู้เข้าร่วม 30-40 คน หรือ 27,500 บาทในกรณีต่ออายุหลังหมดอายุและต้องอบรมเพิ่ม พร้อมลดอายุใบรับรองเหลือ 10 เดือนและตรวจติดตามทุก 6 เดือน
ในเชิงตลาด ไทยเป็นฐานผลิตฮาลาลที่ใหญ่เกินตัวเลขประชากรมุสลิมในประเทศ ข้อมูลทางการระบุว่า มกราคม-ตุลาคม 2568 ไทยส่งออกอาหารฮาลาลไปประเทศสมาชิก OIC มูลค่า 4,872 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือเกือบ 200,000 ล้านบาท และไทยวางตัวเป็นศูนย์กลางความมั่นคงอาหารให้ประเทศ OIC นั่นแปลว่า ใบรับรอง CICOT ไม่ใช่แค่ใบสำหรับขายในประเทศ แต่คือตั๋วเข้าสู่ตลาดส่งออก
2. มาเลเซีย JAKIM ค่าธรรมเนียมถูกที่สุดในเชิงตัวเลข แต่ระบบบุคลากรเข้มที่สุด
หน่วยงานที่ออกใบรับรองคือ JAKIM ระดับสหพันธ์ และ JAIN หรือ MAIN ระดับรัฐ ระบบของมาเลเซียสมัครใจสำหรับสินค้าส่วนใหญ่ แต่ห้ามอ้างคำว่าฮาลาลหากไม่มีใบรับรองจากหน่วยงานที่มีอำนาจ
ขนาดของระบบมาเลเซียในปี 2568 มีบริษัทที่ได้รับการรับรองฮาลาล 10,638 บริษัท ขณะที่มีผู้ส่งออกฮาลาล 1,563 ราย ถ้าย้อนไปปลายปี 2565 ตัวเลขเคยอยู่ที่ 7,742 บริษัท และมีผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการรับรองรวม 229,204 ผลิตภัณฑ์ตามข้อมูลช่วงปี 2564 ถึง 10 เมษายน 2566 นั่นแปลว่า ฐานผู้ถือใบรับรองของมาเลเซียเติบโตต่อเนื่อง แต่ยังเน้นบริษัทที่พร้อมส่งออกมากกว่าการนับรายย่อยจำนวนมากแบบอินโดนีเซีย
ถ้าดูเฉพาะค่าธรรมเนียมทางการ มาเลเซียถูกที่สุดสำหรับธุรกิจขนาดเล็ก ธุรกิจขนาดเล็กมากจ่ายประมาณ 100 ริงกิตต่อปี บริษัทขนาดใหญ่จ่ายประมาณ 1,000 ริงกิตต่อปี หรือประมาณ 24-245 ดอลลาร์สหรัฐ บวกค่าดำเนินการเพียง 20 ริงกิตสำหรับบริษัทในประเทศ และ 200 ริงกิตสำหรับบริษัทต่างชาติ
แต่สิ่งที่ทำให้ต้นทุนรวมสูงขึ้นคือข้อกำหนดด้านระบบและบุคลากร กิจการขนาดกลางและใหญ่ต้องมีผู้บริหารฮาลาลประจำสาขา มีคณะกรรมการฮาลาลภายในอย่างน้อย 4 คน และมีพนักงานมุสลิมประจำในสายการผลิตอย่างน้อย 2 คน กิจการขนาดเล็กก็ต้องมีผู้ควบคุมฮาลาลและพนักงานมุสลิมอย่างน้อย 1 คน ค่าใช้จ่ายเหล่านี้คือเงินเดือน ค่าฝึกอบรม และค่าปรับกระบวนการ ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมที่จ่ายให้ JAKIM
ค่าที่ปรึกษาเป็นอีกก้อนที่ผู้ประกอบการมาเลเซียบ่นกันมาก มีรายงานว่าที่ปรึกษาคิดค่าบริการ 5,000-25,000 ริงกิตต่อคำขอ ขึ้นกับความพร้อมของเอกสารและช่องว่างด้านการปฏิบัติตามมาตรฐาน และในบางกรณีค่าปรับปรุงสถานที่อาจสูงถึง 200,000 ริงกิตต่อสถานที่ ดังนั้น ถ้าจะเทียบถูกหรือแพง ต้องเทียบต้นทุนรวมปีแรก ไม่ใช่เทียบแค่ค่าธรรมเนียมหน้าใบเสร็จ
อายุใบรับรองอาหารและเครื่องดื่มทั่วไป 2 ปี โรงเชือด 1 ปี และมีการติดตามอย่างน้อยปีละครั้ง
จุดแข็งที่ทำให้มาเลเซียยังเป็นตัวเลือกอันดับต้น ๆ คือภาพลักษณ์มาตรฐานอ้างอิง JAKIM เป็นหน่วยงานรัฐที่ตรวจ ตัดสิน และออกใบรับรองในสายงานเดียวกัน มีรายการหน่วยงานต่างชาติที่ JAKIM รับรอง 96 หน่วยงานใน 49 ประเทศและภูมิภาคตามรายการที่มีผล 21 สิงหาคม 2569 และ CICOT ของไทยก็อยู่ในรายการนั้นด้วย นั่นหมายความว่า สินค้าไทยที่มีใบ CICOT มีช่องทางเข้าสู่มาเลเซียโดยไม่ต้องเริ่มนับหนึ่งใหม่ทั้งหมด แต่ยังต้องทำตามขั้นตอนลงทะเบียนและข้อกำหนดของผู้นำเข้า
3. อินโดนีเซีย BPJPH ตลาดใหญ่ที่สุด กติกาบังคับ แต่ค่าธรรมเนียมเริ่มต้นต่ำ
อินโดนีเซียแยกบทบาทกันชัดเจน คือ BPJPH ออกใบรับรอง MUI หรือคณะกรรมการฟัตวาตัดสินสถานะฮาลาล และ LPH ตรวจโรงงาน ระบบของอินโดนีเซียคือบังคับตามกฎหมายแบบทยอยบังคับตามกลุ่มสินค้า
ขนาดของระบบอินโดนีเซียใหญ่กว่าอีกสองประเทศแบบเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ เพราะนับรวมผู้ประกอบการรายย่อยจำนวนมากที่เข้าระบบ self-declare โดย ณ วันที่ 6 ตุลาคม 2568 BPJPH ออกใบรับรองแล้ว 2.79 ล้านฉบับ ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ 9.6 ล้านรายการ และถึงสิ้นปี 2568 ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการรับรองเพิ่มเป็น 10.9 ล้านรายการ ส่วนตัวเลขเฉพาะภาคอุตสาหกรรมในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 ระบุว่ามีบริษัทอุตสาหกรรมที่ได้รับการรับรอง 2.67 ล้านแห่ง มีผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่ได้รับการรับรอง 5.49 ล้านรายการ ผ่านใบรับรองที่ออกแล้ว 2.76 ล้านฉบับ ดังนั้น เวลาอ่านตัวเลขอินโดนีเซีย ต้องแยกให้ชัดว่าเป็นตัวเลขนับทุกประเภท หรือนับเฉพาะภาคอุตสาหกรรม เพราะตัวเลขจะต่างกันมาก
อินโดนีเซียคือตลาดที่ใหญ่จนปฏิเสธไม่ได้ เพราะประชากรมุสลิมมากที่สุดในโลก และกฎหมายบังคับให้สินค้าที่เข้าสู่ หมุนเวียน หรือซื้อขายในอินโดนีเซียต้องมีใบรับรองฮาลาลตามระยะเวลาที่กำหนด แต่ข่าวดีสำหรับผู้ประกอบการรายย่อยคือ เส้นทาง self-declare สำหรับ UMK ที่เข้าเกณฑ์มีค่าบริการ 0 รูเปียห์
เส้นทางปกติสำหรับ UMK มีค่าลงทะเบียนและกำหนดสถานะ 300,000 รูเปียห์ หรือประมาณ 17 ดอลลาร์สหรัฐ บวกค่าตรวจของ LPH ซึ่งในกรณีทั่วไปอยู่ที่ประมาณ 350,000 รูเปียห์ รวมประมาณ 650,000 รูเปียห์ หรือประมาณ 36 ดอลลาร์สหรัฐ
ส่วนธุรกิจขนาดกลางและใหญ่ ค่าบริการ BLU อยู่ที่ 5 ล้านรูเปียห์ หรือประมาณ 278 ดอลลาร์สหรัฐ และ 12.5 ล้านรูเปียห์ หรือประมาณ 694 ดอลลาร์สหรัฐ ต่อหมวดสินค้า ตามลำดับ และยังไม่รวมค่าตรวจตามจำนวนวันตรวจ ประเภทสินค้า และค่าใช้จ่ายดำเนินงาน
ตัวเลขที่ทำให้หลายคนตกใจคือค่าตรวจตามจำนวนวันตรวจในตารางค่าบริการ BPJPH ซึ่งมีตั้งแต่ประมาณ 3.937 ล้านรูเปียห์สำหรับบริการเชือด ไปจนถึงประมาณ 21.125 ล้านรูเปียห์สำหรับวัคซีน และยังมีค่าดำเนินงานสำหรับธุรกิจขนาดกลาง 960,000 รูเปียห์ และขนาดใหญ่ 1,440,000 รูเปียห์ ดังนั้น ธุรกิจที่สินค้าซับซ้อน มีหลายโรงงาน หรือต้องให้ผู้ตรวจเดินทางจากต่างประเทศ ต้องเผื่องบค่าเดินทางและที่พักไว้ต่างหาก
สำหรับเส้นทางลงทะเบียนใบรับรองต่างชาติ หรือ SHLN มีรายงานค่าลงทะเบียนประมาณ 800,000 รูเปียห์ และค่าตรวจของ LPH สำหรับผู้ประกอบการต่างชาติอาจอยู่ที่ 5-25 ล้านรูเปียห์เฉพาะค่าตรวจในประเทศ ยังไม่รวมค่าเดินทางระหว่างประเทศ
อายุใบรับรองของอินโดนีเซียมีผลตราบเท่าที่ส่วนผสมและกระบวนการผลิตฮาลาลไม่เปลี่ยนแปลง ซึ่งเป็นจุดแข็งด้านต้นทุนระยะยาว เพราะไม่ต้องต่ออายุตามรอบตายตัวเหมือนมาเลเซีย
ข่าวสำคัญที่สุดสำหรับผู้ส่งออกไทยคือ อินโดนีเซียเลื่อนบังคับใช้สำหรับอาหารและเครื่องดื่มนำเข้า ผลิตภัณฑ์เชือด และบริการเชือด ไปเป็น 18 ตุลาคม 2571 ตามกฎระเบียบรัฐบาลฉบับที่ 40/2026 และยกเลิกข้อกำหนดตรวจก่อนส่งออกที่เคยสร้างความกังวลให้ผู้ส่งออก นี่คือเวลาหายใจ แต่ไม่ใช่ยกเลิก ผู้ส่งออกควรใช้เวลานี้ลงทะเบียนใบรับรองต่างชาติในระบบ SIHALAL และเช็กว่า MRA ของหน่วยงานที่ออกใบรับรองยังไม่หมดอายุ
4. จุดได้เปรียบเสียเปรียบที่คนมักมองข้าม
CICOT เป็นองค์กรศาสนา ส่วน JAKIM และ BPJPH เป็นหน่วยงานรัฐ
นี่คือความต่างเชิงโครงสร้างที่อธิบายได้ว่าทำไมค่าธรรมเนียมและระดับความน่าเชื่อถือของทั้งสามประเทศจึงไม่เท่ากัน
CICOT ของไทยเป็นองค์กรศาสนา ไม่ใช่หน่วยงานรัฐโดยตรง จึงต้องหารายได้เลี้ยงตัวเองจากค่าธรรมเนียม ค่าตรวจ ค่าอบรม และค่าบริการต่าง ๆ เป็นหลัก เมื่อต้นทุนการดำเนินงานต้องมาจากค่าบริการ โครงสร้างค่าธรรมเนียมจึงต้องตั้งให้ครอบคลุมค่าใช้จ่ายจริง และไม่มีงบประมาณแผ่นดินมารองรับเหมือนหน่วยงานรัฐ
ขณะที่ JAKIM ของมาเลเซียและ BPJPH ของอินโดนีเซียเป็นหน่วยงานรัฐ เจ้าหน้าที่รับเงินเดือนจากภาครัฐ งบประมาณการตรวจ การพัฒนาระบบ และการเดินทางไปเจรจาระหว่างประเทศมาจากงบรัฐเป็นหลัก ค่าธรรมเนียมที่เก็บจากผู้ประกอบการจึงไม่ต้องแบกรับต้นทุนทั้งหมดขององค์กร ทำให้ค่าธรรมเนียมทางการดูต่ำกว่า และทำให้รัฐสามารถอุดหนุนหรือออกมาตรการช่วยเหลือผู้ประกอบการรายย่อยได้ง่ายกว่า
ความต่างที่สองคือการแยกบทบาทระหว่างผู้ตรวจกับผู้ออกใบรับรอง ของ BPJPH และ JAKIM มีการแยกบทบาทที่ชัดกว่า โดย BPJPH ออกใบรับรอง ส่วน MUI ตัดสินสถานะฮาลาล และ LPH เป็นผู้ตรวจโรงงาน ส่วน JAKIM ทำงานร่วมกับหน่วยงานรัฐระดับสหพันธ์และระดับรัฐในระบบที่มีการตรวจสอบถ่วงดุลกันมากกว่า ระบบแบบนี้ทำให้ผู้ซื้อต่างประเทศรู้สึกว่ามีการตรวจสอบที่เป็นอิสระมากขึ้น
ส่วนของ CICOT หน่วยงานตรวจรับรองและหน่วยงานตรวจสอบอยู่ในโครงสร้างเดียวกันมากกว่า เมื่อหน่วยงานเดียวกันทั้งตรวจ ทั้งตัดสิน และทั้งออกใบรับรอง แม้จะทำงานด้วยความสุจริตและมีมาตรฐาน แต่ในสายตาผู้ซื้อและหน่วยงานต่างประเทศบางแห่ง ก็อาจถูกตั้งคำถามเรื่องความน่าเชื่อถือได้ง่ายกว่า เพราะขาดการแยกบทบาทแบบเช็กแอนด์บาลานซ์ที่ชัดเจน
ความต่างที่สามคืออำนาจในการเจรจาระหว่างประเทศ การเป็นหน่วยงานรัฐทำให้ JAKIM และ BPJPH เจรจาในนามรัฐบาลได้โดยตรง ทำบันทึกความเข้าใจ ทำข้อตกลงยอมรับร่วม และประสานงานกับหน่วยงานศุลกากร กระทรวงพาณิชย์ หรือกระทรวงการต่างประเทศของประเทศคู่เจรจาได้สะดวกกว่า และได้รับความเชื่อถือในฐานะตัวแทนของรัฐมากกว่า
องค์กรศาสนาอย่าง CICOT ไม่มีงบประมาณเพียงพอในการเดินทางไปทำข้อตกลงในหลายประเทศด้วยตัวเอง และไม่มีสถานะเป็นตัวแทนรัฐในการเจรจาอย่างเป็นทางการ จึงต้องอาศัยหน่วยงานรัฐของไทย เช่น กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หรือกระทรวงการต่างประเทศ เข้ามาช่วยผลักดันข้อตกลงในเวทีระหว่างประเทศ นี่ไม่ได้แปลว่า CICOT ไม่มีความน่าเชื่อถือในเชิงศาสนา แต่ในเชิงการค้าระหว่างประเทศ น้ำหนักของการเป็นหน่วยงานรัฐมักทำให้การเจรจาเดินได้เร็วกว่าและสะดวกกว่า
สรุปสั้น ๆ คือ ไทยได้เปรียบเรื่องความคล่องตัว ความใกล้ชิดกับชุมชนมุสลิม และการทำงานเชิงศาสนาที่ลึกซึ้ง แต่มาเลเซียและอินโดนีเซียได้เปรียบเรื่องงบประมาณรัฐ การแยกบทบาทการตรวจกับการออกใบรับรอง และอำนาจต่อรองในเวทีระหว่างประเทศ ถ้าไทยต้องการยกระดับความน่าเชื่อถือโดยไม่เปลี่ยนรากฐานองค์กรศาสนา ทางออกที่เป็นไปได้คือ เพิ่มการแยกบทบาทการตรวจกับการตัดสินให้ชัดขึ้น เพิ่มความโปร่งใสของระบบตรวจสอบ และให้หน่วยงานรัฐเข้ามาหนุนหลังการเจรจาระหว่างประเทศอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่ปล่อยให้ CICOT ต้องแบกรับภาระทั้งหมดเพียงลำพัง
5. การยอมรับระดับโลก ใบเดียวไม่ได้ไปทุกประเทศ
นี่คือจุดที่ผู้ประกอบการเข้าใจผิดมากที่สุด ไม่มีใบรับรองฮาลาลใบเดียวที่ไปได้ทุกประเทศโดยอัตโนมัติ สิ่งที่มีคือการยอมรับร่วม หรือ Mutual Recognition ซึ่งมีหลายระดับ
ระดับทวิภาคี ไทย-มาเลเซีย และไทย-อินโดนีเซีย มีความร่วมมือและการยอมรับร่วมกันในระดับหนึ่ง JAKIM และ BPJPH ลงนามบันทึกความร่วมมือเรื่องการยอมรับร่วมกันเมื่อ 8 มิถุนายน 2566 ครอบคลุมสินค้าที่ผลิตในแต่ละประเทศ ไม่ใช่สินค้าประเทศที่สามที่นำมาผ่านแดนหรือรีเอ็กซ์พอร์ต
ระดับรายการรับรอง มาเลเซียใช้วิธีประกาศรายชื่อหน่วยงานต่างชาติที่ JAKIM รับรอง อินโดนีเซียใช้วิธีลงนาม MRA กับหน่วยงานต่างชาติแล้วให้ผู้นำเข้าลงทะเบียนใบรับรองต่างชาติใน SIHALAL ข้อมูลล่าสุดระบุว่า อินโดนีเซียลงนาม MRA กับหน่วยงานต่างชาติ 116 แห่ง จากผู้ยื่นขอ 199 แห่ง ส่วนมาเลเซียรับรองหน่วยงานต่างชาติ 93-96 แห่งตามช่วงเวลาที่รายงาน
ระดับภูมิภาคอ่าวอาหรับ หรือ GCC CICOT ประกาศว่าได้รับการรับรองจากศูนย์รับรอง GCC หรือ GAC ให้เป็นหน่วยงานรับรองฮาลาลตามมาตรฐาน GSO ของประเทศสมาชิก GCC นี่เป็นก้าวสำคัญ เพราะตลาดซาอุดีอาระเบียและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เป็นตลาดปลายทางที่มีมูลค่าสูงและมีกฎเข้ม แต่ผู้ประกอบการยังต้องเช็กรายละเอียดตามหมวดสินค้า เพราะการรับรองของหน่วยงานกลางไม่ได้แปลว่าสินค้าทุกชนิดผ่านด่านศุลกากรโดยอัตโนมัติ
ระดับ OIC/SMIIC มาตรฐาน OIC/SMIIC 1, 2 และ 3 เป็นกรอบร่วมของประเทศสมาชิก OIC เพื่อให้การรับรองฮาลาลสอดคล้องกันมากขึ้น แต่ในทางปฏิบัติ แต่ละประเทศยังใช้ระบบรับรองของตัวเองและทำ MRA เป็นรายคู่ ดังนั้น สอดคล้องกับ SMIIC ไม่เท่ากับ ใช้แทนใบรับรองของประเทศปลายทางได้ทันที
6. แล้วผู้ประกอบการไทยควรเลือกทางไหน
ถ้าขายในไทยและส่งออกอาเซียนเป็นหลัก เริ่มที่ CICOT เพราะเป็นใบหลักของไทย ถูกกฎหมายในประเทศ และมีช่องทางยอมรับร่วมกับมาเลเซียและอินโดนีเซีย
ถ้าลูกค้าหลักคือมาเลเซีย ใบ CICOT มีประโยชน์มาก เพราะ CICOT อยู่ในรายการที่ JAKIM รับรอง แต่ถ้าต้องการขายในซูเปอร์มาร์เก็ตมาเลเซียในวงกว้างและสร้างความเชื่อมั่นสูงสุด ควรประเมินการขอ JAKIM โดยตรงควบคู่ไปด้วย เพราะต้นทุนค่าธรรมเนียมทางการไม่สูง แต่ต้นทุนบุคลากรและระบบจะสูง
ถ้าลูกค้าหลักคืออินโดนีเซีย อย่ารอถึงปี 2571 ให้เช็กตั้งแต่ตอนนี้ว่าใบรับรองที่ใช้อยู่มาจากหน่วยงานที่มี MRA กับ BPJPH หรือไม่ และเตรียมลงทะเบียนใบรับรองใน SIHALAL ผ่านผู้นำเข้า เพราะการลงทะเบียนล่าช้าคือสาเหตุที่สินค้าติดด่านบ่อยกว่าค่าธรรมเนียมแพง
ถ้าลูกค้าหลักคือตะวันออกกลาง ให้เช็กสถานะ GAC / SFDA / MoIAT ตามหมวดสินค้าเป็นรายกรณี อย่าตัดสินใจจากคำว่า CICOT ได้รับการยอมรับทั่วโลก เพียงอย่างเดียว เพราะคำว่าทั่วโลกในวงการฮาลาลมักหมายถึง ได้รับการยอมรับในหลายตลาดหลัก ไม่ใช่ทุกประเทศยอมรับโดยไม่มีเงื่อนไข
บทสรุป
เรื่องฮาลาลไม่ใช่เรื่องของตราสัญลักษณ์อย่างเดียว แต่คือเรื่องของความไว้วางใจที่ต้องสร้างด้วยเอกสาร กระบวนการ และความสม่ำเสมอ ค่าธรรมเนียมที่เห็นในตารางคือค่าเริ่มต้นของการสร้างความไว้วางใจนั้น ส่วนต้นทุนที่แท้จริงคือวินัยในโรงงานทุกวัน
สำหรับผู้ประกอบการมุสลิมไทยและผู้ประกอบการไทยที่อยากขายให้โลกมุสลิม คำถามที่ควรถามก่อนจ่ายเงินจึงไม่ใช่ ที่ไหนถูกที่สุด แต่คือ ลูกค้าของเราอยู่ประเทศไหน และเขาต้องการใบรับรองแบบไหน ตอบคำถามนี้ได้ก่อน แล้วค่าธรรมเนียมจะกลายเป็นต้นทุนที่คุ้มค่า ไม่ใช่ภาระที่ต้องแบก
#ฮาลาลไทย #มาเลเซีย #อินโดนีเชีย #Mtoday



