บทความนี้เป็นบันทึกประวัติศาสตร์จากมุมมองของผู้ร่วมริเริ่มและผู้มีส่วนร่วมในการพัฒนางานฮาลาลมหานคร ตั้งแต่แนวคิด การวางแผน การดำเนินงาน และการเติบโตของงานในแต่ละช่วงเวลา เนื้อหาบางส่วนเป็นประสบการณ์ตรงของผู้เขียน ประกอบกับข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจริงในแต่ละปี จึงมีคุณค่าในฐานะบันทึกความทรงจำ (Memoir) และประวัติศาสตร์ร่วมสมัย (Contemporary History) ของวงการฮาลาลไทย
ทุกงานที่ยิ่งใหญ่ ล้วนมีจุดเริ่มต้นจากบทสนทนาเล็ก ๆ
บทที่ 1 จุดเริ่มต้นของการสร้าง “เมืองฮาลาล”
สำหรับ “ฮาลาลมหานคร” เรื่องราวทั้งหมดเริ่มต้นขึ้นในช่วงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2563 เมื่อผู้บริหารห้างสรรพสินค้าซีคอนสแควร์มีแนวคิดที่จะยกระดับการจัดงานอาหารฮาลาลให้เป็นงานที่ได้รับการยอมรับในระดับประเทศ จึงเข้าปรึกษา คุณสามารถ มะลูลีม ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งประธานศูนย์กลางอิสลามแห่งประเทศไทย
คำตอบของคุณสามารถในวันนั้น กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของประวัติศาสตร์งานฮาลาลไทย
“ผู้จัดงานอาหารฮาลาลในประเทศไทยที่มีความเป็นมืออาชีพ คือ มุสลิมไทยโพสต์ ติดต่อคุณบัญญัติ ทิพย์หมัดได้ ผมรับประกันผลงาน”
คำกล่าวเพียงประโยคเดียว นำไปสู่การประชุมครั้งแรกระหว่างผมกับทีมผู้บริหารของซีคอนสแควร์ ณ ร้านไก่ย่างจีระพันธ์ เพื่อหารือแนวทางการสร้างงานฮาลาลรูปแบบใหม่ให้เกิดขึ้นในประเทศไทย
ในช่วงเวลาเดียวกัน ผมกำลังทำงานร่วมกับสมาคมการค้านักธุรกิจไทยมุสลิม (TMTA) ซึ่งเพิ่งก่อตั้งและยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นของการพัฒนา อีกทั้งสมาคมยังมีข้อจำกัดด้านทรัพยากรและภาระหนี้สินอยู่พอสมควร
ผมจึงเข้าปรึกษา คุณวสุ เซ็นสม นายกสมาคม TMTA ในขณะนั้น และเชิญชวนให้สมาคมเข้าร่วมเป็นพันธมิตรในการจัดงาน จนเกิดความร่วมมือระหว่างสามภาคส่วน ได้แก่ ซีคอนสแควร์ มุสลิมไทยโพสต์ และ TMTA
ความร่วมมือครั้งนั้นไม่ได้มีเป้าหมายเพียงการจัดงานแสดงสินค้า แต่เป็นความตั้งใจที่จะสร้างปรากฏการณ์ครั้งสำคัญของวงการฮาลาลไทย และพิสูจน์ว่าผู้ประกอบการมุสลิมไทยสามารถจัดงานระดับประเทศได้อย่างมืออาชีพ
ความท้าทายของงานครั้งแรก
งานครั้งแรกจัดขึ้นภายใต้ชื่อ
HALAL FOOD AND THAI DESSERTS
เทศกาลอาหารฮาลาลและขนมไทย
เหตุผลของชื่อดังกล่าวไม่ได้เกิดจากแนวคิดทางการตลาดเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากสภาพความเป็นจริงของผู้ประกอบการในเวลานั้น
ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2563 ผู้ประกอบการมุสลิมที่มีศักยภาพเพียงพอจะออกบูธในห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่มีอยู่ไม่มาก มีเพียงประมาณ 10 แบรนด์ ขณะที่พื้นที่จัดงานต้องการร้านค้ากว่า 50 ร้าน
นั่นคือโจทย์ที่หนักที่สุดของทีมมุสลิมไทยโพสต์
หากไม่มีร้านค้าเพียงพอ งานก็ไม่อาจเกิดขึ้นได้
ทีมงานจึงลงพื้นที่ทั่วกรุงเทพมหานครและจังหวัดใกล้เคียง เพื่อค้นหาร้านอาหาร พูดคุย ชักชวน ให้คำปรึกษา และสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้ประกอบการจำนวนมาก ให้กล้าก้าวเข้าสู่ตลาดในศูนย์การค้าเป็นครั้งแรก
ระหว่างการเตรียมงาน ทีมงานซีคอนได้กล่าวประโยคหนึ่งที่กลายเป็นแรงผลักดันสำคัญของทุกคน
“มุสลิมไทยโพสต์ต้องปั้นร้านค้าให้มีพลัง และทำให้ผู้ประกอบการเห็นโอกาสของอนาคต”
วาทกรรมนี้กลายเป็นแรงบันดาลใจให้ทีมงานเดินหน้าต่อ แม้จะต้องเผชิญกับอุปสรรคมากมาย
ในฐานะผู้รับผิดชอบโครงการ ผมย้ำกับทีมงานอยู่เสมอว่า
“เราเสียชื่อเสียงและความไว้วางใจไม่ได้”
และอีกประโยคหนึ่งที่ทุกคนยังจดจำได้จนถึงวันนี้ คือ
“ถ้าเราไม่ทำให้สำเร็จในวันนี้ แล้วใครจะทำ เราจะสร้างต้นแบบให้ประเทศไทยเห็นให้ได้”
คำพูดเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงคำปลุกใจ แต่กลายเป็นพันธกิจร่วมของทีมงานทุกคน
ทุกหยาดเหงื่อ ทุกแรงกาย และทุกชั่วโมงของการทำงาน ถูกทุ่มเทลงไปเพื่อพิสูจน์ว่าสังคมมุสลิมไทยสามารถสร้างงานฮาลาลระดับประเทศได้ด้วยมาตรฐานระดับมืออาชีพ
ท้ายที่สุด งาน HALAL FOOD AND THAI DESSERTS ครั้งแรกก็ประสบความสำเร็จเกินความคาดหมาย กลายเป็นต้นแบบของการจัดงานฮาลาลในศูนย์การค้าสมัยใหม่ และเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการมุสลิมจำนวนมากก้าวเข้าสู่ตลาดค้าปลีกสมัยใหม่เป็นครั้งแรก
จากวิกฤตโควิด…สู่การกำเนิด “ฮาลาลมหานคร”
ปี พ.ศ. 2564 โลกต้องเผชิญกับวิกฤตการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ทำให้งานต้องหยุดจัดเป็นเวลา 1 ปี
แม้งานจะหยุดลง แต่แนวคิดไม่ได้หยุดตาม
ช่วงเวลาดังกล่าวกลับกลายเป็นโอกาสในการทบทวนบทเรียนจากความสำเร็จของงานครั้งแรก และออกแบบอนาคตของงานให้ก้าวไปไกลกว่าเดิม
เมื่อสถานการณ์เริ่มคลี่คลายในปี พ.ศ. 2565 มุสลิมไทยโพสต์และสมาคมการค้านักธุรกิจไทยมุสลิม (TMTA) ซึ่งในขณะนั้นมี คุณมารุต เมฆลอย ดำรงตำแหน่งนายกสมาคม ได้ร่วมประชุมเพื่อกำหนดทิศทางใหม่ของงาน
ในการประชุมครั้งนั้น ผมได้เสนอให้เปลี่ยนชื่องานจาก HALAL FOOD AND THAI DESSERTS เป็น “ฮาลาลมหานคร” (Halal Mahanakhon)
แรงบันดาลใจของชื่อนี้มาจากคำว่า “กรุงเทพมหานคร”
ผมเชื่อว่า หากกรุงเทพมหานครคือเมืองหลวงของประเทศไทย “ฮาลาลมหานคร” ก็ควรเป็น “เมืองฮาลาล” ที่ผู้คนสามารถเดินทางเข้ามาสัมผัสอาหาร วัฒนธรรม ความศรัทธา และวิถีชีวิตของโลกมุสลิมได้ในพื้นที่เดียว
แนวคิดนี้ไม่ได้หมายถึงการจัดงานแสดงสินค้าเพียงไม่กี่วัน แต่คือการสร้าง “เมืองฮาลาลจำลอง” ที่มีชีวิต มีเรื่องราว และมีประสบการณ์ให้ผู้คนทุกศาสนาได้เรียนรู้ร่วมกัน
นับจากวันนั้นเป็นต้นมา ฮาลาลมหานครจึงค่อย ๆ พัฒนาจาก “เทศกาลอาหาร” ไปสู่ “Halal Experience” ที่ผสมผสานอาหาร วัฒนธรรม ศิลปะ การท่องเที่ยว และอารยธรรมของโลกมุสลิมเข้าไว้ด้วยกัน
ตลอดระยะเวลาหกครั้งที่ผ่านมา ฮาลาลมหานครไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่สำหรับการซื้อขายสินค้า แต่ได้กลายเป็นเวทีที่ใช้พลังของอาหารและวัฒนธรรมในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฮาลาลไทย สร้างโอกาสให้ผู้ประกอบการ และบอกเล่าเรื่องราวของสังคมมุสลิมไทยสู่สาธารณชนในวงกว้าง
นี่คือจุดเริ่มต้นของ “เมืองฮาลาล” ที่เกิดขึ้นจากความร่วมมือ ความเชื่อมั่น และความกล้าที่จะสร้างสิ่งใหม่ให้กับประเทศไทย
และครั้งที่ 6 ฮาลาลมหานคร ปี 2569 Theme
PETRA อร่อยเหนือกาลเวลา The Lost Caravan of Petra โดย นายฮามิต อับดุลสลาม (หรือ ดำรงศักดิ์ อับดุลสลาม) คือ นายกสมาคมการค้านักธุรกิจไทยมุสลิม (TMTA) ล่าสุด
Timeline : History of Halal Mahanakhon
พ.ศ. 2563
งานฮาลาลมหานคร ครั้งที่ 1
28 สิงหาคม – 6 กันยายน 2563
Theme: HALAL FOOD AND THAI DESSERTS
เทศกาลอาหารฮาลาลและขนมไทย
จุดเริ่มต้นของการยกระดับงานอาหารฮาลาลสู่เวทีระดับประเทศ และการสร้างโอกาสให้ผู้ประกอบการฮาลาลไทยเข้าสู่ศูนย์การค้าสมัยใหม่
พ.ศ. 2564
งดการจัดงาน: เนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19
พ.ศ. 2565
งานฮาลาลมหานคร ครั้งที่ 2
25 พฤศจิกายน – 5 ธันวาคม 2565
Theme : Blue Mosque จำลองมัสยิดสีฟ้าแห่งประเทศอุซเบกิสถาน ยกระดับงานจากเทศกาลอาหาร สู่การนำเสนออารยธรรมและสถาปัตยกรรมอิสลาม
พ.ศ. 2566
งานฮาลาลมหานคร ครั้งที่ 3
13 – 23 กรกฎาคม 2566
Theme: The Desert – มนต์เสน่ห์แห่งอาระเบีย
เปิดประตูสู่เมืองมรดกโลก ยกทะเลทราย “ดิรอียะฮ์ (Diriyah)” มาให้ผู้เข้าชมได้สัมผัสมนต์เสน่ห์แห่งอาระเบีย
พ.ศ. 2567
งานฮาลาลมหานคร ครั้งที่ 4
21 พฤศจิกายน – 1 ธันวาคม 2567
Theme: Taste of Tradition
รสชาติแห่งตำนาน
ถ่ายทอดเรื่องราวของมรดกอาหารฮาลาลและภูมิปัญญาที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น
พ.ศ. 2568
งานฮาลาลมหานคร ครั้งที่ 5
5 – 16 พฤศจิกายน 2568
Theme: THE DOME อร่อยสุดขอบฟ้า
สร้างแลนด์มาร์กแห่งใหม่ของงาน ด้วยแนวคิดโดมอันเป็นสัญลักษณ์ของอารยธรรมอิสลาม และยกระดับประสบการณ์ผู้เข้าชม
พ.ศ. 2569
งานฮาลาลมหานคร ครั้งที่ 6
22 กรกฎาคม – 2 สิงหาคม 2569
Theme: PETRA อร่อยเหนือกาลเวลา
The Lost Caravan of Petra
ได้รับแรงบันดาลใจจากนครเพตรา ประเทศจอร์แดน ถ่ายทอดเรื่องราวเส้นทางคาราวานการค้าโบราณที่เชื่อมโยงอาหาร เครื่องเทศ วัฒนธรรม และอารยธรรมของโลกมุสลิม
History of Halal Mahanakhon
จาก “เทศกาลอาหารฮาลาล” ในปี 2563 สู่ “เมืองฮาลาลแห่งประสบการณ์” ในปี 2569 ฮาลาลมหานครได้พัฒนาอย่างต่อเนื่อง ผ่านการออกแบบธีมที่เชื่อมโยงอาหาร วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และอารยธรรมของโลกมุสลิม จนกลายเป็นหนึ่งในงานฮาลาลที่มีอัตลักษณ์โดดเด่นของประเทศไทย และเป็นเวทีสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฮาลาลของประเทศในอนาคต
บันทึกโดย: ดร.บัญญัติ ทิพย์หมัด
25 ก.ค.2569
